Sıhhatte toplumsal medya üzerinden yapılan tanıtımlara ve merdiven altı sıhhat uygulamalarına işaret eden Halk Sıhhati Uzmanı Prof. Dr. Haydar Sur, “Sosyal medya, en geniş kitlelere en süratli halde ulaşma imkanı sunarken, yanlış irtibat yahut yanlış bilgilendirme yanılgıların da birebir süratle yayılmasına neden olabilir.” dedi.
Prof. Dr. Haydar Sur: “Bazı çocukları aşıdan yoksun bırakmayı ve aşı hizmetlerini engellemeyi bir muvaffakiyet olarak gördükleri bir ortamda, toplumsal medya bu şahısların elinde tehlikeli bir araç haline gelebilir.”
Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Haydar Sur, toplumsal medyada yayılan yanlış sıhhat bilgileri ve merdiven altı sıhhat uygulamalarının artan tehlikelerine dikkat çekti.
Sağlık hizmetlerinin tanıtımı sunumu kadar önemli
Sağlık hizmetlerinin halka tanıtılmasının, hizmetin sunumu kadar kıymetli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Haydar Sur, “Ancak uygun bir formda tanıtım yapılırken, doğruyla yanlışı ayırt etmeden sıhhatle ilgili her şeyin ortaya serilmesi büyük tehlikelere yol açabilir. Bu durum, ‘yarı aydın’ olarak isimlendirilen bireylerin bu tıp bilgileri edinip, tam bilgi sahibi olmadan diğerlerine doktorluk taslaması üzere sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, bilhassa toplumsal medya tanıtımları özel bir kıymet taşımaktadır. Toplumsal medya, en geniş kitlelere en süratli biçimde ulaşma imkanı sunarken, yanlış irtibat yahut yanlış bilgilendirme yanlışlarının da birebir süratle yayılmasına neden olabilir. Bu yüzden, yanlışsız bilginin hakikat bağlantı kanalları aracılığıyla, gerçek iletilerle ve hakikat amaç kitlelere ulaştırılması mutlaka denetim altında tutulmalıdır. Bu zincirin rastgele bir halkasında bir kırılma yahut bozukluk oluşursa, bu durumu düzeltmek ve yanlış bilginin yayılmış halini tekrar doğruya dönüştürmek daha da sıkıntı olacaktır.” dedi.
Sosyal medya uzman şahıslar elinde hakikat bildirileri iletebilir
Merdiven altı sıhhat uygulamalarına değinen Prof. Dr. Haydar Sur, “Bu cins uygulamalar denetim dışına çıkmış ve kalitesi hakkında hiçbir teminat veremeyeceğimiz bir durumu temsil eder. Kimin eliyle, ne biçimde yapıldığını tam olarak belirleyemediğimiz bu bulanık tabloda, yanılgının nerede olduğu, ne cins yanlışlar yapıldığı, bu yanılgıları kimlerin işlediği ve kusurların nasıl düzeltileceği soruları yanıtsız kalır. Lakin, toplumsal medyanın geniş kapsamı ve süratli yayılım gücü, uzman bireylerin elinde yanlışsız iletilerin gerçek halde iletildiği bir mecra haline getirildiğinde, toplum sıhhatine nitekim yarar sağlayabilir.” diye konuştu.
Aşı aykırıları toplumsal medyayı kullanarak başları karıştırıyor
“Bu duruma olumsuz bir örnek olarak, aşı tereddüdü ve aşı zıtlığının toplumsal medyayı kullanarak insanların başlarını karıştırıp, birtakım çocukları aşıdan yoksun bırakma ve aşı hizmetlerini aksatma eforları gösterilebilir.” diyen Prof. Dr. Haydar Sur, “Bazı çocukları aşıdan yoksun bırakmayı ve aşı hizmetlerini engellemeyi bir muvaffakiyet olarak gördükleri bir ortamda, toplumsal medya bu şahısların elinde tehlikeli bir araç haline gelebilir.” dedi.
Geleneksel ve tamamlayıcı tıp, profesyoneller eliyle yapıldığında denetim altına alınabilir
Aynı halde, halkın sıhhatine yarardan çok ziyan veren kimi klâsik uygulamaların da tehdit oluşturduğu durumlar ortaya çıkabildiğine işaret eden Prof. Dr. Haydar Sur, “Geleneksel ve tamamlayıcı tıp, profesyoneller eliyle yapıldığında denetim altına alınabilir ve klasik tıp hizmetlerini güçlendirebilir. Bu nedenle, sıhhat hizmetlerinin sunuluşu kadar, bu hizmetlerin tanıtılmasındaki itina de büyük değer taşıyor.” halinde konuştu.
Hizmeti verenler diplomalı profesyoneller olsa bile merdiven altı…
Sağlık hizmetlerinin profesyonelce ve sistemli bir biçimde örgütlenip sunulmasında, hizmetin planlanması, kaynakların tahsis edilmesi, profesyonellerin yetiştirilmesi, hizmet kuruluşlarının örgütlenip açılması, bu hizmetlerin halka tanıtılması ve oluşan talebe hizmetle karşılık verilmesi üzere kademelerin tümünün denetim altına alınması gerektiğine vurgu yapan Prof. Dr. Haydar Sur, şöyle devam etti:
“Hizmet verdiklerimizin sıhhatinin takip edilmesi, hizmete gereksinim duyanların bize ulaşamayacakları durumlarda onların ayağına giderek hizmet verilmesi ve bu hizmetlerin sıhhat istatistik sisteminde kayda geçirilmesi de bu sürecin bir modülüdür. Bu formda sunulmayan hizmetler, hizmeti verenler diplomalı profesyoneller olsa bile merdiven altı sayılır. Esasen diplomasız şahısların verdiği hizmetlerin tamamı merdiven altı olarak değerlendirilmelidir.”
“Sertifikalandırılmış şahısların verdiği hizmetlere merdiven altı diyemeyiz”
Prof. Dr. Haydar Sur, ‘Profesyonel’ ve ‘diplomalı’ derken neyi kastettiğini de şöyle anlattı:
“Şuna dikkat çekmek isterim; Ülkelerin durumuna ve imkanlarına nazaran bazen diplomalıların bulunmadığı yahut yetersiz olduğu durumlarda, hızlandırılmış kurslarla gereksinime yanıt verebilecek şahıslar yetiştirilerek sertifikalandırılır ve hizmet alanına sürülür. Bu durumda, diplomaları olmasa bile, muhakkak bir formatta eğitimden geçirilmiş ve sertifikalandırılmış bireylerin verdiği hizmetler de denetim altına alınmış olur. Bu çeşit hizmetlere merdiven altı diyemeyiz.”
Merdiven altı felç edebiliyor
“Örneğin, Cumhuriyetin birinci yıllarında ülkemizde ebe sayısının çok az olduğu devirlerde, mahallelerde aklı başında, okuma yazma bilen ilkokul mezunu hanımlar, bayan doğum uzmanları tarafından kursa tabi tutuldular ve mahalle ebeleri, köy ebeleri olarak yetkilendirildiler.” diye anlatan Prof. Dr. Sur, “Bu şahıslar, o periyotta büyük hizmet verdiler; anne ölümlerinin neredeyse binde iki yüz bin üzere çok yüksek sayılara ulaştığı devirlerde, anne ölümlerinin ve bebek ölümlerinin azaltılmasına büyük katkı sundular. Bu tıp hizmetlere merdiven altı diyemeyiz. Lakin, ne olduğunu tam anlamadan, ‘bel çekilir, şu yapılır, bu yapılır’ diyerek insanları felç eden denetimsiz şahısların verdikleri hizmetlere merdiven altı diyebiliriz.” formunda kelamlarını tamamladı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
